Het vak spelling

In het vak spelling leren kinderen foutloos schrijven. Sommige kinderen hebben hierin nauwelijks instructie en oefening nodig. Andere kinderen zwoegen en ploeteren tot in lengte van jaren op ons Nederlandse schriftsysteem en lijken het foutloos schrijven maar nauwelijks onder de knie te kunnen krijgen. Aan wie ligt dit? Aan de leerkracht? Aan de lesmethode? Aan het kind?

Een goede speller

Een goede speller maakt gebruik van schrift- of woordbeelden om woorden foutloos te schrijven. Bovendien, als hij een woord niet weet, zal hij gebruik maken van zijn kennis over de schrijfstrategieën , zoals het toepassen van de spellingregels.

Een zwakke speller

Een zwakke speller maakt nauwelijks of veel minder gebruik van schrift- of woordbeelden en als hij een woord niet weet, maakt hij vooral gebruik van de klank-letterkoppeling, de zogenaamde fonologische route, een strategie die in groep drie prima werkte, maar in de hogere leerjaren juist tegenwerkt. Zwakke spellers die over kennis van de schrijfstrategieën beschikken, passen deze kennis onvoldoende toe tijdens het schrijven, meestal omdat ze het onderliggende probleem onvoldoende herkennen.

Het doel van het vak spelling

Kinderen die foutloos schrijven lastig vinden, scoren regelmatig of vaak voldoende op de methodedictees. Als kinderen de geleerde spellinglessen moeten toepassen in ander schrijfwerk of onafhankelijke toetsen, komt meestal sterk naar voren dat de leerling niets of weinig onthouden heef of minder opgestoken van de eerdere spellinglessen. Spelling is bij uitstek een toepassingsvak. Het doel is niet dat kinderen alleen maar voldoende scoren op het vak spelling, het doel is dat kinderen foutloos gaan schrijven als ze werkstukken maken, als ze verhalen schrijven, als ze taalopdrachten maken, als ze vragen beantwoorden bij begrijpend lezen.

Kinderen die spelling moeilijk vinden

Kinderen die spelling moeilijk vinden, gaan in tegenstelling tot bijvoorbeeld rekenzwakke kinderen, veelal niet echt gebukt onder het feit dat foutloos schrijven hen moeilijk afgaat. Sterker nog, de meeste spellingzwakke kinderen zijn vaak sterk overtuigd dat hun schrijfwijze de juiste is en zijn dan ook veelal verbaasd over correcties die de leerkracht aanbrengt. Ouders en leerkrachten maken zich meestal meer zorgen over hun spelling dan het kind zelf. Daarentegen kunnen kinderen zich wel heel verdrietig en onmachtig voelen omdat ze steeds onvoldoende presteren op het vak spelling.

Leerkrachten maken zich zorgen

Maak je je als leerkracht zorgen over de spellingzwakke leerlingen in jouw groep? Vraag je je af waarom je de meeste kinderen uitstekend foutloos kan leren schrijven, maar waarom dat bij sommige kinderen maar niet lijkt te lukken? Vraag je je af waarom al je inspanningen, de extra instructies, de extra oefeningen zo weinig resultaat opleveren? Of vraag je je wel eens af waarom er geen effectieve materialen en hulpmiddelen zijn waarmee je deze kinderen wel verder zou kunnen helpen?

Voor alle leerkrachten, vanaf groep vier, die het belangrijk vinden dat elk kind foutloos moet kunnen schrijven, ook dyslectische leerlingen, is er goed nieuws! Er is een aanpak ontwikkeld die alle kinderen kan leren spellen: Spelling = Beeld ( Structuur x Analyse)

Een oplossing!

Spelling = Beeld (Structuur x Analyse) is ontwikkeld om spellingzwakke leerlingen te leren hoe zij foutloos moeten schrijven. Spelling lijkt voor kinderen een ingewikkeld vak, vol uitzonderingen en met onbegrijpelijke afspraken en regels, maar heus, het valt mee en elk kind kan het leren.

Beeld

Als zwakke spellers onvoldoende schrift- of woordbeelden tot hun beschikking hebben, dan moet hier als eerste aan gewerkt worden. Vrijwel alle volwassenen kunnen foutloos schrijven omdat zij over een gigantische hoeveelheid correcte woordbeelden beschikken. Vraag een volwassenen naar (uitleg of toepassing van) spellingregels, en hij zal je het antwoord schuldig blijven. Het is dus zaak om hoog in te zetten op het leren onthouden via schrift- of woordbeelden. Veel scholen gebruiken BLOON als methodiek voor het ontwikkelen van schrift- of woordbeelden. Bij zwakke spellers beklijft deze methodiek niet of niet voldoende. In de workshop Spelling = Beeld ( Structuur x Analyse) wordt de deelnemers een methodiek geleerd die wel beklijft.

Structuur

Structuur is de verzamelnaam voor de schrijfstrategieën, zoals luister-, weet (of inprent)-,net/als-, en de regelstrategie. Alhoewel veel zwakke spellers de uitleg van deze strategieën (inclusief regels) wel kunnen volgen, houden zij deze informatie onvoldoende vast en passen ze het geleerde onvoldoende toe. Structuur aanbrengen in het woud van regels en strategieën is een logische stap om door de bomen het bos nog te kunnen zien. Deze structuur moet zodanig inzichtelijk gemaakt worden, dat een leerling er steeds op kan terugvallen. In de workshop Spelling = Beeld (Structuur x Analyse) wordt de deelnemers geleerd hoe door middel van kleuren, pictogrammen en hulpkaarten een heldere structuur ontstaat die spellingzwakke leerlingen wel kunnen vasthouden.

Analyse

Als leerlingen de uitleg van de schrijfstrategieën en spellingregels echt begrijpen, komt de volgende fase, het volgende niveau van het spellingonderwijs; het toepassen van de geleerde leerstof, oftewel de transfer. Het eigen maken van de spellingregels en het toepassen ervan verloopt in drie fases: het geïsoleerd aanbieden van de spellingcategorieën, het geïntegreerd aanbieden van de categorieën en het versterken van het spellingbewustzijn om uiteindelijk te komen tot het toepassen van de strategieën. Het versterken van het spellingbewustzijn is de ‘analysefase’ en kan alleen maar ontstaan als leerkrachten hier tijd voor vrijmaken, aangezien deze fase meestal onvoldoende aan bod komt in de spellingmethode. In de workshop Spelling = Beeld (Structuur x Analyse) wordt de deelnemers geleerd hoe ze activiteiten en lessen kunnen worden ontwerpen die een analytische houding bevorderen. Zo ontstaat immers transfer.

Spelling = Beeld (Structuur x Analyse) kan ingezet worden als remediërende aanpak voor kinderen met automatiseringsproblemen, maar ook als klassikale aanpak waarin alle kinderen leren spellen. De verkregen inzichten kunnen in de bestaande spellingmethode geïntegreerd worden.

Spelling = Beeld (Structuur x Analyse) bestaat uit drie workshops van 2 uur. De workshops worden op de eigen school gegeven waar de deelnemers zich deze doeltreffende en succesvolle methodiek eigen kunnen maken.

Voor meer informatie en een prijsopgave kan gemaild worden met:Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.